12 Kasım 2017 Pazar

BLOCKCHAIN HAYATIMIZI NASIL ETKİLEYECEK?

“Internetin hükümetlerin etkisini azaltacak önemli bir gücü olacağına inanıyorum. Geliştirilmesi gereken tek bir eksiği var, o da güvenilir bir e-para.”
Milton Friedman

Blockchain ve Bitcoin’i daha sık duyar olduk. Bu da bende, pek yakında tanışacağımız hissini uyandırıyor. Mayıs sayısında “Blockchain Ekonomisi” başlıklı yazımda ekonomiye etkisini konuşmuştuk. Şimdi de Blockchain hayatımıza girdiğinde nasıl etkileneceğimize bir göz atalım.

Blockchain’i Hatırlayalım

Blockchain dağıtık bilgisayar sistemleri aracılığıyla, işlemlerin merkezi olmayan bir yapıda tanımlandığı bir işletim altyapısı. Bu altyapı sayesinde partiler arasında yapılan işlemlerin merkezi bir otorite tarafından kontrol edilmesine, onaylanmasına ve mutabakat sürecine gerek kalmıyor; çünkü bu yapı süreçteki herkesin izleyebileceği ancak asla değiştiremeyeceği bir kayıt defteri, kayıt sistemi sunuyor.

Blockchain kimin neye ve ne zaman sahip olduğuna ilişkin karmaşık matematiksel fonksiyonları kullanarak güvenilir ve doğruluğu kesin kayıtlar yaratıyor. Diğer bir deyişle, Blockchain alacak, borç ve diğer işlemleri içeren bir muhasebe defteri gibi, tüm işlemleri bozulamaz ve silinemez şekilde oluşturup, saklıyor.

BLOKCHAIN PARASI

Blockchain platformunun sağladığı önemli imkanlardan biri kripto paralar. Kripto para ekonomisini “sahipsiz ekonomi” olarak da tanımlayabiliriz. Çünkü bu para biriminin bir sahibi, düzenleyeni ya da bir Merkez Bankası yok, hatta bu paralar banknot olarak basılmadığından aslında fiziken mevcut bile değil.

Kulağımıza en çok çalınan kripto para birimi Bitcoin…
Bitcoin’i nasıl alırım, nasıl satarım, nasıl transfer ederim diye merak ediyorsanız, kısaca özetleyeyim.

BITCOIN İŞLEMLERİ

Öncelikle Bitcoin alabilmek için bu işi yapan belli başlı internet sitelerine üye olunuyor. Akabinde kullanıcının Banka hesabından internet sitesinde açtığı hesabına para göndermesi gerekiyor. Transfer edilen tutarların kontrolleri yapıldıktan sonra ilgili tutar web sitesindeki kullanıcı hesabına geçiyor.

Bu işlemlerin tamamlanması ile birlikte, bu internet siteleri üzerinden Bitcoin alınıp satılabiliyor.

Diğer para birimlerinde olduğu gibi Bitcoin’in de bir alış/ satış kuru, borsa ve piyasası var. Alış/ satış kurları piyasa tarafından belirleniyor. Bitcoin’i olan kullanıcı, kripto paralarını bu internet sitesindeki hesabında tutabileceği gibi kendi cüzdanına transfer ederek güvenli bir şekilde saklayabiliyor.

Aslına bakarsanız, bu sitelerdeki kullanıcı hesaplarına yatırılan tutarlar devlet güvencesinde değil. İlgili internet sitesinin bilgisayar korsanlarınca ele geçirilmesi ya da şirketin iflası halinde yatırılan bu tutarların hiçbir garantisinin bulunmadığını söylemem lazım. Yasalarla regüle edilmemiş bir hizmet olduğundan, buraya para yatıran kullanıcıların dikkatli olmaları şart.

BITCOIN CÜZDANLARI

Bitcoin’leri saklamak için birçok farklı cüzdan alternatifi bulunuyor.
Bu cüzdanlar, Bitcoin alma, gönderme, saklama, Bitcoin bakiye ve hareketlerini görüntüleme işlemlerini yapabiliyorlar. Cüzdan servisleri her işlemde Global Blockchain üzerindeki Bitcoin adresleriyle bağlantı kurarak, kullanıcıya ait Bitcoin kayıt defterinin hareketlerini ve bakiyesini izleyerek, kendi üzerinde tuttuğu bilgileri buna göre güncelliyorlar.

Bitcoin cüzdanlar; web tabanlı, mobil, masaüstü, USB ya da çok imzalı olmak üzere birbirinden farklı seçenekleri barındırıyor. Bitcoin cüzdanının sunduğu en önemli özellik, Bitcoin’lerin saklandığı adresin üretilebildiği oldukça uzun harf ve rakamlardan oluşan “Private Key”i yani “Özel Şifre”yi saklaması. Bu “Özel Şifre”yi bilen kişi bu adresteki Bitcoin’lerin kontrolünü de eline geçirmiş oluyor. Dolayısıyla, cüzdanın temel özelliği bu “Özel Şifre”nin üretilmesi, kullanılması ve güvenli bir şekilde korunması.

HAYATIMIZ NASIL DEĞİŞECEK?

Bitcoin almak, satmak, transfer etmek, Bitcoin ile ödeme almak/ ödeme yapmak gayet basit görünüyor bence. Blockchain sayesinde ticari işlemlerde aracılara gerek kalmayacak gibi duruyor. Süreçteki her parti, ilişkili olduğu ticari işlemle ilgili Blockchain üzerinden geri bildirim verdiğinde, bu bildirim herkes tarafından izlenebilir ama değiştirilemez olacak. Bu da sistemi güvenilir hale getirdiği gibi, mevcut durumda bu garantileri veren aracıların da ortadan kalkmasını sağlayacak.

Blockchain sistemi özellikle ticari anlamda iş yapma biçimlerini ve bireylerin aldıkları hizmetlerin şeklini değiştirecek. Her sektöre farklı bakış açıları, yaratıcı iş modelleri kazandıracak diye düşünüyorum.

Jeremiah Owyang ve Jaimy Szymanski tarafından yazılan “Her Endüstri İçin Blockchain Fırsatları” raporunda iş sektörleri bazında aşağıdaki konulara değinilmiş;

-        Yasal: Blockchain üzerinde tutulan “Akıllı Sözleşmeler” sayesinde ürün ve hizmetlerin dağıtımında ya da el değişiminde yasal mercilerin müdahalesine gerek kalmayacak.
-        Tedarik Zinciri: Blockchain’in dağıtık kayıt defteri yapısının kullanımıyla, tedarik süreci şeffaf hale gelecek, yüklemeler ve sürece ilişkin tüm tedarikçi bilgilendirmeleri Blockchain üzerinden yapılarak güvenilir bir süreç oluşturulacak.
-        Devlet: Blockchain vatandaşlara ilişkin kimlik, kişisel bilgi, adli sicil ve biyometriklerin elektronik ortamlarda bozulmadan güvenle saklanmasını sağlayacak.
-        Enerji: Enerjinin merkezi olmayan bir yapıda dağıtılabilmesi, tüketimin mikro işlemlerle Blockchain üzerinden iletilerek doğrulanması ve ödemelerinin de bu şekilde garanti edilmesi mümkün olabilecek.
-        Gıda: Blockchain kullanımı ile gıda zinciri izlenebilir hale gelecek, ürün menşei, işlenmesi, son kullanım tarihi ve saklama ısıları gibi bilgiler şeffaf bir şekilde baştan sona gözlemlenebilecek.
-        Perakende: Uçtan uca ürün bilgisi, malın yüklemesi, faturalandırma ve Bitcoin ile ödeme Blockchain üzerinden güvenli bir şekilde yapılabilecek.
-        Sağlık: Medikal kayıtların Blockchain üzerinde tutulması, biyometrik kontrollerle bu kayıtların güncellenebilmesi ile birlikte hastaya ait kayıtların şeffaf biçimde hastanın kullanımına sunulması sağlanacak.
-        Sigorta: Akıllı cihazların ve otonom arabaların sigorta sağlayan şirketlere gönderecekleri düzenli statü bildirimleriyle birlikte, prim maliyetleri azalacak ve denetim ihtiyacı kalmayacak.
-        Seyahat ve Konaklama: Blockchain üzerinde tutulan yolcu seyahat belgeleri sayesinde seyahat ve konaklama sürecindeki bürokrasi azalacak.

BELİRSİZLİKLER

Blockchain ve Bitcoin gelecekte sık duyacağımız kavramlar. Ancak geliştirilmesi gereken birçok yönü olduğunu düşünüyorum.

Bunlardan en önemlisi de Bitcoin alım satımı yapan şirketlerin ne kadar güvenli olduğu. Bu şirketlerin lisanslanması, denetlenmesi, sistemsel altyapılarının güvenli olup olmadığı ile tüketicinin hizmet alacağı şirketi seçerken nelere dikkat etmesi gerektiği gibi hususlar ilk bakışta aklıma gelenler.


Diğer yandan, Blockchain teknolojisinin aracıları ortadan kaldıracağı ve bundan hareketle işlem maliyetlerinin azalacağına ilişkin söylemleri tedbirli karşılıyorum. Zira bu sistemden hizmet alacak olan kişi ve kurumların ne tür masraf ve harcama kalemleriyle karşı karşıya kalacağı da şu anda belirsizliğini koruyor. Örneğin dış ticaret işlemlerinde beklenen akreditif, muhabir banka işlemleri gibi süreçlerin ortadan kalkabileceğini öngörüyorum, ancak bunun yerini alacak olan Blockchain sistemi ile Bitcoin ödemeleri maliyetlerde nasıl bir avantaj getirecek göreceğiz. 

16 Ekim 2017 Pazartesi

New Trends in International Money Transfers

Translation by Cem İnan Ünlü


With regard to international payments the most reliable method is the SWIFT transfers through the correspondent bank. However, the wire transfers conducted under the intermediary of correspondent bank are subject to delays, even at times impeded by the operational control mechanisms of the correspondent bank and sended back to the bank account. The most pressing point of this matter is the high fees and their unpredictable nature. Due to the processes that the money goes through in the correspondent bank’s control mechanism, the money sender may incur additional costs expensed through the wire transfer, leading to unforeseable costs unbeknownst to the sender. My collegues handling these transactions especially working in customer relationship management experienced such an instant at least once and struggled through a transaction with a customer.

In addition to aforementioned issues, the lack of transparency and accountability surrounding wire transfers erodes the quality of customer experience. Likewise, the wire transfers conducted between two countries take an intermediary by SWIFT and are priced more expensively than EFTs. Considering my experiences while I was still actively pursuing banking profession, such as valor losses of foreign currency time deposits during their transference amongst banks, account summaries cumbersomely acquired from the correspondent bank, the time deposit accounts that we tried open up after the quitting time, I am one of the proponents of the conviction that this process needs to become a simpler one.

8 Ekim 2017 Pazar

ULUSLARARASI PARA TRANSFERİNDE YENİ TRENDLER

 İş Hayatında Hızlı Kazanımlar Yoktur.
Bir Gecede Başarı Elde Edebilmek İçin Yıllar Gerekir.
Richard Branson

Uluslararası ödemeler denilince benim aklıma en güvenilir yöntem olarak Muhabir Banka aracılığı ile yapılan SWIFT transferleri geliyor. Ancak, muhabir bankalar aracılığı ile yapılan bu havalelerin yerine ulaşması uzun sürdüğü gibi, nadir de olsa havalenin aracı muhabir bankaların operasyonel kontrol süreçlerine takılıp, gerisin geriye hesaba iade olması da mümkün. Buradaki en can alıcı nokta ise ücretlerin yüksek ve bazen de tahmin edilemez oluşu. Zira paranın yolda geçirdiği muhabir banka süreçlerinden doğabilecek ek masraflar havale bedelinin içinden kesilebilir ve gönderenin bilgisi dışında öngörülemeyen masraflar ortaya çıkabilir. Bu işle uğraşan bankacı meslektaşlarımdan özellikle müşteri ilişkisinde olanlar sanırım en az bir kere böyle bir durumla karşı karşıya kalmış ve müşteriyle zor anlar geçirmişlerdir.


SWIFT ile para transfer etme sürecinin şeffaf ve izlenebilir olmayışını da eklerseniz, aslında SWIFT ile yapılan ödemelerin özellikle bireylerin müşteri deneyimi açısından sıkıntılı olabildiğini söyleyebilirim. Keza ülkemizde iki banka arasındaki yabancı para transferlerinin de muhabir banka üzerinden SWIFT ile gerçekleştirilmesi ve ücretlendirmenin EFT’ye nazaran daha yüksek olması da bu kapsamda değerlendirilebilir. Aktif bankacılık yaptığım dönemde özellikle yabancı para vadeli mevduatların bir bankadan diğerine transferi gerektiğinde valör kayıpları, muhabir bankadan binbir zorlukla alınan hesap ekstreleri ve mesai bitiminden sonra açmaya çalıştığımız vadeli mevduat hesaplarını hatırladıkça, bu süreçlerin gerçekten de daha kolay hale gelmesi gerektiğine inananlardanım.

11 Eylül 2017 Pazartesi

SANAL ŞUBE BANKACILIĞINA DOĞRU

 SANAL ŞUBE BANKACILIĞINA DOĞRU

O kadar iyi olun ki sizi görmezden gelemesinler.
Marc Andressen


Banka şubeleri, bankalar ve müşteriler açısından daima ana bankacılık kanalı oldu. Ancak dijital teknolojilerdeki gelişmeler ve hizmet kanallarında artan olanaklar, geleneksel şubelerin amacını ve kullanım şeklini değiştirdi.

Ülkemizdeki banka şube sayılarının son iki yılda %4.9 oranında gerilemesi de bunun bir göstergesi.


Müşteriler de Dönüşüyor

Bankalar, müşteri beklentilerinin yanında kârlılıklarını da koruyabilmek adına dijital kanal hizmetlerine katma değer eklemek durumundalar. Dijital dönüşüm yolunda müşteriye, banka çalışanlarına, teknolojiye, veriye ve veri işlemeye ilişkin yaklaşımlar da dönüşüyor. Örneklemem gerekirse, kişisel bilgilerin korunmasına ve siber güvenliğe verilen önemin artması da bunların bir sonucu.

6 Ağustos 2017 Pazar

E-TICARET PAZARLAMA STRATEJILERI

“Web sitenize birkaç Satın Al butonu koydunuz diye, ziyaretçilerinizin satın alacağını beklememelisiniz”
Neil Patel

E-Ticaret Pazarlama Stratejileri

İnternetin ülkemizde de yaygınlaşmaya başladığı 1990’lı yılların ikinci yarısıydı, Migros Sanal Market yeni açılmıştı. O dönemde de yoğun çalışıyordum ve Migros Sanal Market’in müdavimi olmuştum. E-ticaretle tanışmam hayatımı kolaylaştırmak ve zamandan tasarruf etmek amaçlıydı.

Günümüzde de internetten alışveriş aynı nedenlerle tercih ediliyor; hatta uçak, tatil, otel ya da araç kiralama gibi seyahat harcamalarının çoğu e-ticarete dönmüş durumda.


Ülkemizde ticaretin yükselen trendi e-ticaret sektöründe;

  • 2017 yılı itibariyle 5.8 Milyar USD gelir hedefleniyor.
  • 2021 yılına dek yıllık ortalama %13.4 büyüme ile e-ticaret gelirinin 9.7 Milyar USD’ye çıkması bekleniyor.
  • Pazardaki en büyük segment 2.3 Milyar USD hacimle “Elektronik & Medya” sektörü.
  • 2017’de Internet kullanıcılarının %54.8’i e-ticaret işlemi yaparken, bu oranın 2021 yılında %62.8’e çıkacağı öngörülüyor.
  • Mevcutta kullanıcı bazında yıllık gelir 186.42 USD.

Kullanıcı bazında yıllık geliri belli başlı ülkelerle karşılaştırdığımızda;

  • İngiltere’de %80.9 kullanıcı penetrasyonu ile 2,169.76 USD
  • ABD’de %78.3 kullanıcı penetrasyonu ile 1,734.05 USD
  • Japonya’da %75.6 kullanıcı penetrasyonu ile 1,023.58 USD
  • Çin’de %52.1 kullanıcı penetrasyonu 798.67 USD
  • Kullanıcı penetrasyonunun %16.8 olduğu Hindistan’da ise bu rakam sadece 126.30 USD (*)

Diğer ülkelere baktığımızda, ülkemizdeki penetrasyonun ve kullanıcı bazında gelirin düşük olduğunu görüyoruz. Bu da e-ticaret alanında halen yapılacak çok şey, alınacak çok mesafe olduğunu gösteriyor.

(*) İstatistikler statista.com internet sitesinden alınmıştır.