12 Nisan 2017 Çarşamba

KERAMET DİJİTAL ÖDEMELERDE

Yapabilirsiniz. Çünkü yapmalısınız!
Goethe

1990’lı yıllarda özellikle toptan satışlarda ödemeler genellikle çeklerle yapılırdı. O dönemlerde çek karnesi almak hem kolaydı, hem de Bankalar müşteriye jest yapmak için ilk müşteri ziyaretlerine bir koçan çek karnesi bastırıp götürerek rekabette avantaj elde etmeye çalışırlardı. Sonra sonra jest mahiyetindeki çek koçanlarının yerini jest kredi kartları aldı. Bankacıların jargonundaki jest kredi kartının tarihi de genellikle bu ve benzeri uygulamalara dayanır.

Bugüne geldiğimizde ise, çek kullanımlarının yerini kartların aldığı, nakit yerine temassız ve mobil ödemelerin kullanılmaya başlandığı bir dijital dönüşümün yaşandığını görüyoruz.

Ödemelerin Global Gelişimi

Capgemini tarafından hazırlanan “2016 Dünya Ödemeler Raporu” da bu dönüşümün kanıtı olurken, global işlem bankacılığındaki rekabet alanlarını ve fırsatları da özetliyor.

Rapora göre;
·        Nakit olmayan işlemler 2014 yılında globalde 387.3 Milyar adet iken, 2013 yılına göre %8.9 oranında artış gösteriyor.
·       Büyümenin önemli kısmı %16.7 ile gelişmekte olan ülkelerden, %6’sı ise gelişmiş ülkelerden geliyor.
·        Çin, 2014 yılında İngiltere ve Güney Kore’yi geçerek nakit olmayan işlemler ilk 10 sıralamasında dördüncülüğe çıkıyor.
·        2015’de ise nakit olmayan işlemlerin %10.1 artarak, 426.3 Milyar adede çıkması bekleniyor.

Nakit olmayan ödeme araçları içinde kartlar 2014 yılında %11.8 ile en çok artışı gösterirken, banka kartları tek başına %45 pay ile en çok tercih edilen ödeme yöntemi haline gelmiş durumda.

Ülkemizde de çeklerin yerini kartlı ödemelerin aldığını yıllar içinde gözlemlediğimiz gibi buna paralel olarak raporda verilen istatistiklerin de benzer trendi takip ettiğini görüyoruz.

Rapora konu olan global istatistikleri değerlendirdiğimizde ödemelerde dijitale geçişin yıllar içinde hızlanarak arttığını ve bu alanda bir vizyon geliştirmeyen Bankaların rekabette geride kalacaklarını net bir şekilde söyleyebiliriz. Hele hele kartlı ödemelerin 2010 – 2014 arasındaki 5 yıllık dönemde %9’luk artışla %65’lik paya nasıl ulaştığının detaylarına baktığımızda, bu gelişimin dijital cüzdanlar ve temassız ödemelere dayalı olduğunu görüyoruz.

Rapora göre nakit kullanım halen revaçta. Ancak nakdin döndüğü işlemlerde, yakın dönemde hızlı ödeme sistemlerine geçiş olacağı öngörülüyor.

Ülkemizde de özellikle, semt pazarları, dolmuş, minibüs, taksi, gazete bayisi ve benzeri işyeri kategorilerinde ağırlıklı olarak nakit kullanılıyor. Bu ve benzeri işlemlerin de nakit kullanılmadan yapılabilmesi için hızlı ödeme sistemlerinin geliştirilmesi şart.

Özetle, önümüzdeki dönem dijital cüzdanlar ve temassız ödemeler çağı olacaktır. Dilerseniz şimdi biraz da bu alandaki gelişmelere göz atalım.

Dijital Cüzdan ve Mobil Ödemeler

MasterCard tarafından yapılan “5. Dijital Ödeme İncelemesi”ne göre;
-        Sosyal medyada ödeme sistemleriyle ilgili postların %75’i dijital cüzdanlardan bahsediyor ve bunların %72’si olumlu görüş belirtiyor.
-        Tüketiciler yeni teknolojilerin ödeme sistemlerine etkisi konusuna oldukça ilgililer. Tüketicilerin ilgisini çeken ilk 5 şöyle:
o   Giyilebilir Teknolojiler - %37
o   Nesnelerin İnterneti - %29
o   Akıllı Asistanlar - %20
o   Sanal Gerçeklik - %9
o   Yapay Zekâ - %5
-        Dijital Güvenlik alanında ise tüketicilerin %43’ü geleneksel şifre yöntemlerini tercih ederken, %57’si ise parmak izi ya da yüz tanıma gibi güncel yöntemleri uygun görüyorlar.

Dijital ödemelerin sağladığı hız ve kolaylık zaten hepimizin malumu. Ancak bu konudaki en büyük çekincenin de güvenlik konusunda olduğunu görüyoruz.

Dijital Cüzdan Güvenli mi?

Ben de bir kahve zincirinin mobil uygulama ve cüzdanının kullanıcısıyım. Cep telefonum hep elimde ya da hep cebimde olduğu için bu mobil uygulama ile kahve veya yiyecek almak benim için çok pratik.

Uygulamayı yükledikten sonra tek kullanımlık SMS şifresi de dâhil olmak üzere birden çok şifre girerek kartınızı çok güvenli bir şekilde tanımlıyorsunuz. Sonrasında da mobil uygulama ve cüzdanınıza dilediğiniz kadar ön yükleme yaparak, uygulama üzerinden kullanım sağlayabiliyorsunuz.

Uygulamanın kurulumunu ve kart tanımlarını yaptıktan sonra her girişte şifre sormuyor. QR kod ile gene şifre girmeden ödeme yapabiliyorsunuz. Mobil cüzdan yüklemelerinde de şifre bulunmuyor. Ancak cep telefonum parmak izi ve şifre korumalı olduğundan bu bana bir güvence veriyor. Üstelik bu mobil cüzdan kahve dükkânları dışında başka bir yerde kullanılamadığı için bu da güvenlik anlamında iyi hissettiriyor.

Dijital cüzdanların güvenliği, geleneksel şifreler ile biyometrik şifreleme arasındaki farklar ve bunlarla ilgili sistemlerin, kurguların tüketiciye daha iyi anlatılması gerektiğini ve bu anlamda tüketicinin bilinçlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Zira tüketiciler bilgi sahibi olmadıkları yöntemlerle ödeme yapma konusunda güvensiz ve çekimser olabiliyorlar.

Tüketici Hız İstiyor

Günümüz tüketicileri ürün ve hizmetlere daha hızlı erişmek istiyor. Bunu alışverişlerde mobil ödeme ve dijital cüzdanlarla hızlı ve pratik şekilde yapmak isterken, internet alışverişlerinde de aynı konforu bekliyor.

Şimdilik sadece İstanbul’da hizmet veren hızlı teslim dijital alışveriş platformu Getir de bu nedenle tüketicilerin gözdesi.

Yurt dışında Amazon Prime aylık/ yıllık abonelik ile hızlı teslim alternatifleri ve abonelere özel ayrıcalıklar sunuyor. Fransa Amazon müşterileri evlerine 72 saat içinde teslim edilebilen SEAT Mii model arabaları internet üzerinden 500 Euro depozito ile sipariş edip, ehliyetlerinin teyidi sonrası kalan tutarın ödenmesiyle birlikte satın alabiliyorlar. Internet devi Amazon ayrıca dronlarla 30 dakikadan daha kısa bir zamanda evlere servis yapabilecek bir sistem üzerinde de çalışıyor.

İngiliz süpermarket zinciri Sainsbury bisikletle Londra’nın belirli bölgelerine yiyecek ve içecek sipariş teslimlerini 1 saat içinde yapıyor. Chop Chop adı altında Eylül 2016’da anons edilen bu yeni uygulama İngiltere’de bir ilk.  20 adede kadar olan acil yiyecek içecek ihtiyaçları için bu uygulamadan faydalanmak mümkün.


Sonuç ve özet olarak; dijital dönüşümün bir parçası olan dijital cüzdanlara geçiş, günümüz insanının talep ve ihtiyaçlarına hizmet edecek şekilde dizayn ediliyor ve gelişiyor. Özellikle zamanın altın değerinde olduğu metropollerde yaşayanlar için bu ve benzeri konfor sunan çözümlerin de giderek hayatımıza daha fazla gireceğini söyleyebiliriz.